BELANJAWAN 2027 belum dibentangkan, tetapi pilihan yang bakal dihadapi kerajaan sudah jelas. Rakyat mahukan perlindungan daripada kenaikan kos hidup. Pada masa yang sama, kerajaan perlu mengecilkan defisit dan menyediakan peruntukan untuk pertumbuhan ekonomi.
Ukuran kejayaan belanjawan kali ini bukan sekadar jumlah bantuan yang diumumkan, tetapi sama ada bantuan itu sampai kepada golongan yang memerlukannya tanpa mengorbankan perkhidmatan awam dan pembangunan jangka panjang.
Menurut Kementerian Kewangan, Belanjawan 2027 dijadualkan dibentangkan di Parlimen pada Oktober. Timbalan Menteri Kewangan Liew Chin Tong berkata, penyediaannya akan menumpukan daya tahan rantaian bekalan dan kestabilan ekonomi.
Kerajaan juga telah mengadakan sesi libat urus, termasuk dengan pekebun kecil dan pengusaha agrikomoditi. Maka, tiada angka peruntukan atau kadar bantuan baharu bagi Belanjawan 2027 yang boleh dianggap muktamad setakat ini.
Tekanan pertama ialah kos hidup. Kadar inflasi nasional yang sederhana tidak semestinya menggambarkan pengalaman setiap isi rumah. Menurut Bank Negara Malaysia, inflasi keseluruhan pada Julai 2026 ialah 1.8 peratus, sementara ekonomi berkembang 6.0 peratus pada suku kedua.
Angka pertumbuhan yang kukuh memberi ruang kepada kerajaan, tetapi tidak dengan sendirinya menjawab persoalan sama ada pendapatan keluarga bertambah cukup pantas untuk menampung makanan, pengangkutan dan perumahan. Belanjawan 2027 perlu menunjukkan dengan jelas siapa yang menerima manfaat daripada pertumbuhan itu.
Atas sebab itu, kesinambungan bantuan seperti Sumbangan Asas Rahmah, atau SARA, wajar dinilai melalui kesannya pada perbelanjaan harian, bukan jumlah penerima semata-mata. Kementerian Kewangan telah menyatakan bahawa bantuan SARA kekal sebagai keutamaan dalam penyediaan Belanjawan 2027.
Namun, reka bentuk bantuan sama penting dengan saiznya kerana kelayakan perlu cukup tepat untuk melindungi isi rumah yang tertekan, dan proses menerima bantuan perlu mudah bagi mereka yang layak.
Subsidi bahan api pula memperlihatkan betapa sukarnya mencapai keseimbangan tersebut. Pada Ogos, kerajaan mengumumkan pemulihan kelayakan asas BUDI95 kepada 300 liter sebulan dan mengaitkan keputusan itu dengan tekanan kos hidup, tanpa menunggu pembentangan belanjawan. Langkah itu menunjukkan kerajaan bersedia bertindak lebih awal.
Untuk Belanjawan 2027, persoalan yang lebih besar ialah sama ada sokongan kepada pengguna dapat dikekalkan apabila kos subsidi berubah, sambil memastikan bantuan juga menjangkau mereka yang menggunakan pengangkutan awam atau mempunyai perbelanjaan lain yang lebih mendesak.
Sementara itu, ruang kewangan kerajaan mempunyai had. Dalam dokumen fiskal Belanjawan 2026, Kementerian Kewangan menganggarkan hasil kerajaan persekutuan sebanyak RM343.1 bilion dan perbelanjaan pembangunan sebanyak RM80 bilion bagi 2026.
Kerajaan turut menyasarkan defisit fiskal 3.5 peratus daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) pada tahun itu. Rancangan Malaysia Ketiga Belas pula menetapkan sasaran defisit di bawah 3 peratus menjelang 2030. Angka ini ialah unjuran dan sasaran rasmi, bukannya keputusan akhir 2026 atau cadangan yang sudah diluluskan untuk 2027.
Mengecilkan defisit boleh membantu menjaga kemampuan kerajaan membiayai keperluan pada masa depan. Namun, cara defisit dikurangkan akan menentukan kesannya kepada rakyat.
Jika penjimatan menangguhkan penyelenggaraan sekolah, hospital, jalan atau projek tebatan banjir yang penting, kosnya mungkin muncul semula sebagai kesesakan, gangguan perkhidmatan dan kerugian apabila bencana berlaku.
Sebaliknya, perbelanjaan yang dinilai berdasarkan hasil sebenar memberi peluang untuk mengurangkan pembaziran sambil mengekalkan perkhidmatan yang diperlukan. Ini ialah pertimbangan dasar yang perlu diuji terhadap butiran belanjawan apabila ia dibentangkan.
Belanjawan 2027 juga perlu menghubungkan bantuan segera dengan peluang pendapatan yang lebih baik. Pelaburan dalam kemahiran, produktiviti perusahaan kecil, keterjaminan makanan dan infrastruktur boleh memberi kesan lebih lama daripada bantuan sekali bayar, tetapi hanya jika program tersebut mempunyai sasaran yang jelas dan pelaksanaannya dapat dipantau.
Rancangan Malaysia Ketiga Belas menetapkan hala tuju pertumbuhan dan disiplin fiskal sehingga 2030 kerana belanjawan tahunan ialah tempat rakyat boleh melihat bagaimana hala tuju itu diterjemahkan kepada projek, tempoh siap dan manfaat yang boleh diukur.
Apabila Belanjawan 2027 diumumkan, tiga soalan biasa patut menjadi tumpuan. Siapa yang benar-benar mendapat bantuan? Dari mana wang untuk membiayainya? Apakah perubahan yang boleh dilihat rakyat dalam kehidupan seharian? Jawapan kepada soalan itu akan menentukan sama ada belanjawan berkenaan sekadar meredakan tekanan untuk beberapa bulan, atau mula membina ekonomi yang lebih tahan untuk tahun-tahun berikutnya.
