MALAYSIA boleh merasai kesan perang besar sebelum pertempuran menghampiri sempadannya. Jika syarikat perkapalan mengelak laluan berisiko atau kos insurans kargo meningkat, pengimport mungkin perlu membayar lebih untuk membawa masuk makanan dan bahan api. Jika gangguan berlarutan, persoalannya berubah daripada berapa mahal barang yang sampai kepada berapa banyak bekalan yang masih boleh dihantar, terutama ke kawasan yang bergantung pada pengangkutan laut.
Apa yang ditunjukkan oleh infografik?
Infografik di atas meletakkan Uruguay di tangga pertama dengan 85 mata, diikuti New Zealand dengan 83 mata. Australia dan Argentina masing-masing mendapat 78 mata. Malaysia tidak tersenarai dalam 20 teratas dan skornya tidak dicetak.
Pemberat terbesar ialah keselamatan makanan (25 peratus), diikuti pendedahan kepada serangan langsung (20 peratus). Risiko penglibatan, daya tahan tenaga serta daya tahan infrastruktur dan bekalan masing-masing diberi 15 peratus. Kestabilan politik dan sosial diberi 10 peratus. Skor itu ialah penilaian editorial yang tidak menyertakan data mentah setiap negara atau kaedah terperinci untuk menukarkan setiap ukuran kepada mata.
Malaysia berada di tangga ke-12 dalam Indeks Keamanan Global 2026. Iceland berada di tangga pertama indeks itu dan kelapan dalam infografik di atas. Tahap keamanan semasa memberi gambaran tentang konflik, keselamatan dan ketenteraan, manakala daya tahan perang turut bergantung pada keupayaan menghasilkan dan mengagihkan keperluan asas ketika perdagangan terganggu.
Selat Melaka menghubungkan Malaysia dengan risiko perang di luar negara
Pentadbiran Maklumat Tenaga Amerika Syarikat (EIA) menganggarkan 23.2 juta tong minyak sehari melalui Selat Melaka pada separuh pertama 2025, bersamaan 29 peratus aliran minyak melalui laut di dunia. Angka itu merujuk kepada kargo yang melalui selat, termasuk bekalan untuk ekonomi lain di Asia. Laluan melalui Selat Sunda atau Lombok boleh menampung sebahagian penghantaran dengan kos dan masa perjalanan tambahan.
Perdagangan barangan Malaysia mencecah RM3.061 trilion pada 2025, dengan barangan elektrik dan elektronik antara pemacu eksport, menurut MATRADE. Dalam konflik di Asia Timur, kilang di Malaysia boleh berdepan kelewatan komponen dan alat ganti walaupun pelabuhan tempatan masih beroperasi. Jika kelewatan berpanjangan, pengilang mungkin terpaksa menangguhkan tempahan atau mengurangkan syif. Bagi pekerja, kesannya boleh sampai kepada pendapatan sebelum kilang menghentikan operasi sepenuhnya.
Malaysia ialah pihak yang berada di dalam Perjanjian Zon Bebas Senjata Nuklear Asia Tenggara yang ditandatangani pada 1995. Malaysia juga menyertai Aturan Pertahanan Lima Negara (FPDA) bersama Australia, New Zealand, Singapura dan United Kingdom. Aturan itu memperuntukkan rundingan sekiranya berlaku serangan bersenjata terhadap Malaysia atau Singapura. Risiko penglibatan Malaysia bergantung pada lokasi konflik, pihak yang terlibat dan keputusan kerajaan ketika itu.
Bekalan makanan diuji dari ladang hingga ke kedai
Malaysia menghasilkan 1.434 juta tan beras dan mengimport 1.355 juta tan pada 2025, menurut Jabatan Perangkaan Malaysia (DOSM). Pengeluaran tempatan menyediakan asas bekalan yang besar. Jumlah import menunjukkan pentingnya penghantaran dari luar jika beberapa pembekal menghadapi masalah serentak. Tempoh stok dapat bertahan bergantung pada inventori sebenar, kadar penggunaan dan kelancaran pengagihan.
Kadar sara diri telur ayam ialah 108.6 peratus, manakala kadar kebergantungan import daging lembu dan kambing masing-masing 82.6 peratus dan 90.7 peratus, menurut DOSM. Pengeluaran tempatan masih memerlukan input seperti makanan ternakan, bahan api dan elektrik. Gangguan diesel, pengangkutan atau rantaian sejuk boleh menyebabkan kekurangan setempat walaupun jumlah pengeluaran negara mencukupi. Isi rumah berpendapatan rendah dan komuniti yang bergantung pada penghantaran dari jauh lebih terdedah kepada kenaikan harga dan kelewatan.
Malaysia mempunyai sumber gas, hidro dan solar, di samping penjanaan berasaskan arang batu. Campuran tenaga dan keadaan grid berbeza antara Semenanjung, Sabah dan Sarawak, seperti ditunjukkan dalam data Suruhanjaya Tenaga. Sumber tenaga di satu wilayah hanya membantu wilayah lain jika infrastruktur penghantaran dan pengagihannya tersedia.
Gangguan elektrik berpanjangan boleh menjejaskan pam air, menara telekomunikasi dan penyimpanan ubat bersuhu terkawal. Penjana sandaran memberi masa kepada hospital atau loji air, tetapi tempoh operasi bergantung pada stok diesel dan keupayaan menghantar bekalan semula. Gangguan siber terhadap sistem pelabuhan atau pembayaran pula boleh melambatkan pelepasan dan pembelian barang ketika stok fizikal masih ada.
Perang nuklear mengubah skala krisis makanan
Dalam perang konvensional, kesan kepada Malaysia bergantung pada lokasi pertempuran, tempoh gangguan perdagangan dan kemampuan mendapatkan pembekal alternatif. Dalam pertukaran nuklear berskala besar, jelaga daripada kebakaran boleh sampai ke atmosfera atas, mengurangkan cahaya matahari dan mengganggu pengeluaran tanaman, perikanan serta ternakan. Kajian Lili Xia dan rakan-rakan dalam Nature Food pada 2022 menganggarkan lebih lima bilion orang boleh maut dalam senario perang nuklear Amerika Syarikat–Rusia yang dimodelkan. Angka itu ialah hasil simulasi global yang bergantung pada andaian kajian, termasuk skala pertukaran nuklear dan jumlah jelaga.
Kajian Matt Boyd dan Nick Wilson dalam Risk Analysis mengenal pasti Australia dan New Zealand antara negara kepulauan yang berpotensi mengekalkan pengeluaran makanan apabila cahaya matahari berkurang secara mendadak. “Pengeluaran dan pengagihan makanan masih terancam oleh kebergantungan melampau negara itu pada barangan import seperti bahan api bertapis,” kata Wilson mengenai New Zealand, dipetik daripada Universiti Otago.
Bagi Malaysia, ukuran yang paling berguna ialah berapa hari stok makanan dan bahan api boleh bertahan di setiap wilayah, laluan mana yang boleh mengambil alih jika penghantaran biasa terputus, dan berapa lama hospital serta loji air boleh beroperasi dengan bekalan sandaran. Di situlah daya tahan negara dapat diuji apabila gangguan di laut mula menentukan sama ada beras sampai ke kedai, air terus mengalir dan pesakit mendapat rawatan.
