![[Belanjawan 2027] Siapa menanggung kos bekalan air dan elektrik pusat data?](/uploads/posts/nt_6ac6d441a635a.webp)
SEBUAH pusat data memerlukan lebih daripada bangunan dan pelayan komputer. Sebelum ia beroperasi, bekalan elektrik mesti disambungkan dan air untuk sistem penyejukan perlu tersedia mengikut reka bentuk kemudahannya. Di belakang pelaburan digital itu, terdapat kos loji rawatan, pencawang dan rangkaian agihan yang perlu dibiayai.
Kerajaan sudah menyatakan kos tambahan infrastruktur bagi menyokong pusat data perlu ditanggung pemaju. Persoalan menjelang Belanjawan 2027 ialah bagaimana tanggungjawab tersebut diterjemahkan kepada pembiayaan projek sebenar terutama apabila infrastruktur yang sama turut memenuhi keperluan penduduk dan industri lain.
Apa yang sudah ada dalam Belanjawan 2026
Belanjawan 2026 mengumumkan pelaburan Pengurusan Aset Air Berhad (PAAB) sehingga RM13 bilion sepanjang lima tahun untuk meningkatkan capaian bekalan air bersih. Kerajaan juga meneruskan Program Air Tidak Berhasil (NRW) Kebangsaan dengan kos RM3 bilion bagi menggantikan lebih 820 kilometer paip usang di Johor, Melaka, Negeri Sembilan, Kelantan, Pahang dan Selangor.
Kedua-dua angka ini berkaitan pembangunan bekalan air secara umum. RM13 bilion merupakan pelaburan berbilang tahun, manakala RM3 bilion ialah kos program yang dinyatakan dalam pengumuman. Angka tersebut tidak boleh terus dianggap peruntukan setahun atau dana khusus untuk menanggung keperluan pusat data.
Dalam sumber yang disemak, belum dikenal pasti pecahan peruntukan Belanjawan Persekutuan 2026 yang dikhaskan semata-mata untuk bekalan air dan elektrik pusat data. Namun, ketiadaan pecahan khusus itu tidak bermaksud tiada projek utiliti sedang dilaksanakan.
Kos projek Johor dan fasa pelaksanaan
Projek bekalan air di Johor berada pada peringkat pelaksanaan yang berbeza. Kemas kini September 2026 menunjukkan kemajuan pembinaan Loji Pakej Semangar, manakala maklumat tiga projek lain dalam jadual merujuk laporan November 2025.
*Pecahan kapasiti Semangar 3 dan Kayu Ara Pasong berdasarkan jawapan Dewan Negeri Johor bertarikh 11 September 2025.
Angka dalam jadual ialah kos projek yang dilaporkan pada tarikh berbeza, bukannya peruntukan tahunan Belanjawan 2026 atau jumlah yang dibayar pemaju pusat data. Pecahan pembiayaan setiap pihak masih diperlukan untuk menilai siapa menanggung kos tambahan bekalan.
Perbezaan itu penting kerana loji air di Johor menyokong pertumbuhan penduduk, industri dan pusat data serentak. Seluruh kos loji tidak wajar dianggap berpunca daripada pusat data tanpa pecahan kapasiti dan pembiayaan bagi setiap kumpulan pengguna.
Selangor turut berdepan keperluan bekalan baharu
Pembangunan pusat data turut meningkatkan keperluan perancangan utiliti di Selangor. Pada Ogos 2026, Google menjangkakan pusat datanya di Elmina akan mula beroperasi dalam tempoh sembilan bulan. Sasaran tersebut menjadikan kesiapsiagaan bekalan air dan elektrik sebahagian daripada perkara yang perlu dipantau menjelang operasi.
Bagi bekalan air, kerajaan negeri sebelum ini menyatakan pemaju dikenakan syarat memasang paip baharu khusus dari Kolam Imbangan Bukit Tadun di Kuang ke pusat data berkenaan. Syarat ini menunjukkan penyediaan infrastruktur khusus sudah diambil kira. Namun, nilai kos dan pecahan pembiayaannya masih perlu diperjelas untuk menilai bagaimana tanggungjawab pemaju dilaksanakan.
Bagaimana kos tambahan ditanggung pemaju?
Pada 8 Disember 2025, kerajaan menjelaskan di Dewan Negara bahawa struktur tarif baharu memastikan kos tambahan infrastruktur bagi pusat data ditanggung pengendali atau pemaju. Pemaju juga dinyatakan akan membiayai naik taraf loji rawatan air bagi memenuhi permintaan sektor tersebut. Ini ialah penjelasan dasar selepas pembentangan Belanjawan 2026, bukan bukti semua projek telah dibiayai atau disiapkan.
“Dengan adanya kategori khas, kos-kos tambahan yang diperlukan bagi menyokong kemasukan pusat data bakal ditanggung pihak pemaju pusat data berkenaan.” kata Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air ketika itu, Akmal Nasrullah Mohd Nasir dipetik dari Radio Televisyen Malaysia (RTM) ketika menjawab di Dewan Negara pada 8 Disember 2025.
Bagi elektrik, Tenaga Nasional Berhad (TNB) mengenakan caj sambungan untuk infrastruktur bekalan baharu atau naik taraf. Untuk sambungan voltan tinggi tertentu, pengiraan mengambil kira kos projek serta pulangan jualan elektrik selama 15 tahun. Maka, tanggungjawab membayar tidak semestinya bermaksud keseluruhan kos pembinaan dibayar sekali gus sebelum operasi bermula.
Pembinaan pencawang dan rangkaian elektrik perlu mengambil kira permintaan yang dijanjikan pengendali pusat data. Jika penggunaan sebenar lebih rendah daripada jangkaan, hasil jualan elektrik juga boleh lebih rendah daripada yang digunakan dalam pengiraan pembiayaan.
TNB sudah mempunyai mekanisme perlindungan bagi keadaan tertentu. Antaranya, caj sambungan boleh bayar balik tertakluk kepada pencapaian tahap permintaan yang ditetapkan, selain caj berkaitan kekurangan penggunaan dan pemberhentian bekalan. Oleh itu, persoalan yang wajar diperjelas ialah bagaimana mekanisme tersebut digunakan bagi pusat data dan sejauh mana bayaran yang dikenakan dapat menampung kos infrastruktur jika permintaan tidak mencapai jangkaan.
Pada 28 Mei 2026, Bernama melaporkan program pemodenan grid TNB bernilai RM43 bilion yang turut menyokong pertumbuhan permintaan pusat data. Namun, ia program grid yang lebih luas dan tidak boleh dianggap keseluruhannya peruntukan kerajaan atau kos khusus sektor ini.
Bil penggunaan dan pembiayaan loji berbeza
Kos penggunaan air pusat data bergantung pada tarif operator bekalan air masing-masing. Ranhill SAJ di Johor menyenaraikan kadar RM5.33 semeter padu, manakala jadual Air Selangor yang berkuat kuasa pada 1 September 2025 menetapkan kadar pusat data sebanyak RM5.31 semeter padu. Kategori khusus pusat data turut dinyatakan dalam pelarasan tarif Pulau Pinang, berdasarkan jadual Perbadanan Bekalan Air Pulau Pinang (PBAPP), pada kadar RM5.31 semeter padu.
Pengiraan mengandaikan penggunaan satu juta liter sehari, bersamaan 1,000 meter padu, selama 30 hari. Angka ini ilustrasi berdasarkan kadar yang dirujuk, bukannya bil sebenar mana- mana pusat data.
Perbandingan tersebut menunjukkan kadar yang dikenakan kepada pengendali bagi penggunaan air. Namun, kadar tarif sahaja belum menjelaskan berapa kos pembinaan loji dan rangkaian yang dipulihkan melalui bil, berapa sumbangan pemaju serta bagaimana baki pembiayaan ditanggung. Pecahan itu diperlukan terutama bagi infrastruktur yang turut membekalkan air kepada penduduk dan industri lain.
Apa yang perlu diperjelas dalam Belanjawan 2027
Hala tuju seterusnya sudah disebut dalam Kenyataan Prabelanjawan 2027. Kementerian Kewangan (MOF) menyatakan insentif pelaburan pusat data akan diselaraskan dengan komitmen kecekapan tenaga dan air supaya pertumbuhan ekonomi digital tidak menekan bekalan dan kos rakyat. Ini hala tuju prabelanjawan, bukan butiran muktamad langkah yang akan dibentangkan.
Menjelang Belanjawan 2027, perkara yang perlu diperjelas ialah bagaimana kos tambahan akibat permintaan pusat data dikenal pasti. Bagi loji dan rangkaian yang dikongsi, laporan projek wajar menunjukkan bahagian kos yang ditanggung pemaju, sumber pembiayaan baki serta kaedah pemulihannya.
Penjelasan juga diperlukan tentang siapa menanggung baki kos jika pusat data dibatalkan atau penggunaan sebenar lebih rendah daripada jangkaan. Pada masa yang sama, jadual penyediaan bekalan tambahan perlu dibandingkan dengan tarikh operasi pusat data supaya keperluan penduduk dan perniagaan sedia ada terus dipenuhi.
Hala tuju menyelaraskan insentif dengan kecekapan air dan tenaga memberi asas untuk penilaian seterusnya. Kejayaannya perlu dilihat melalui penggunaan sumber selepas operasi bermula serta pembahagian kos yang jelas. Dengan maklumat tersebut, orang ramai boleh menilai bagaimana dasar pemaju menanggung kos tambahan dilaksanakan.
Artikel Dahulu Berkaitan:
Belanjawan 2027 tumpu ringankan beban rakyat — Anwar
Pembentangan Belanjawan 2027 diawalkan ke 3.30 petang
Belanjawan 2027: Rakyat mahu bantuan kekal, tetapi bagaimana kerajaan mahu membayarnya?
